حکم قطعی دانشمندان: دیر خوابیدن آخر هفته جانت را نجات می‌دهد!

همه ما تجربه‌اش را داریم: یک هفته کاری پرمشغله و کم‌خوابی‌های اجباری از صبح زود تا نیمه شب. بعد می‌رسیم به آخر هفته و با خودمان می‌گوییم “بگذار تا لنگ ظهر بخوابم تا جبران شود.” خیلی‌ها می‌گفتند این کار فایده ندارد و فقط ریتم بدنت را به هم می‌ریزد. اما تحقیق جدید منتشر شده در مجله معتبر Nature Communications در آوریل ۲۰۲۶، ورق را برگردانده است.

این مطالعه با بررسی داده‌های شتاب‌سنج خواب بیش از ۸۵ هزار نفر از بیوبانک بریتانیا، الگوهای خواب روزانه مردم را به دقت زیر نظر گرفت. آنها دریافتند افرادی که در طول هفته به شدت کمبود خواب دارند (محدودیت شدید خواب) اما در روزهای تعطیل این کمبود را جبران می‌کنند، در مقایسه با افرادی که کمبود خواب دارند و آن را جبران نمی‌کنند، ریسک مرگ‌ومیر پایین‌تری دارند.

به بیان ساده‌تر، این تحقیق برای اولین بار با شواهد محکم نشان داد که آن خواب جبرانی آخر هفته فقط یک حس خوب نیست، بلکه واقعاً می‌تواند ضررهای بی‌خوابی روزهای کاری را تا حدی خنثی کند. محققان الگوهای خواب را به ۵ دسته تقسیم کردند: خواب منظم، محدودیت خواب بدون جبران، محدودیت با جبران، محدودیت شدید بدون جبران و محدودیت شدید با جبران. جالب اینجا بود که گروه‌هایی که کمبود خواب را جبران کرده بودند، افزایش معناداری در ریسک مرگ‌ومیر نشان ندادند.

البته این به این معنی نیست که می‌توانی هر شب را تا صبح بیدار بمانی و فقط آخر هفته بخوابی! محققان تاکید می‌کنند که بهترین حالت همچنان داشتن یک الگوی خواب منظم ۷ تا ۹ ساعته در تمام روزهای هفته است. اما اگر گاهی مجبور شدی کم بخوابی، بدان که چرت آخر هفته می‌تواند یک استراتژی نجات‌بخش برای سلامت بلندمدتت باشد، نه فقط یک عادت تنبل‌ها.